“ศาลพระกาฬ” สิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองชาวลพบุรี

เชื่อได้ว่าใครที่มีโอกาสไปเที่ยวเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์คงไม่พลาดที่จะกราบไหว้ “เจ้าพ่อพระกาฬ” เทพาอารักษ์ประจำเมืองลพบุรีพร้อมกับแวะให้อาหารลิงที่อาศัยอยู่ล้อมๆศาลนั้นเอง ซึ่งในแต่ละปีเหล่าบรรดาพ่อค้าแม่ค้านักธุรกิจรวมทั้งประชาชนทั่วไปจะจัดโต๊ะจีนรวบรวมเอาผลไม้มาเลี้ยงลิงจนกลายเป็นประเพณีประจำในทุกปีและยังเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญของเมืองลพบุรีอีกด้วย

“ศาลพระกาฬ” หรือที่สมัยก่อนเรียกกันว่า “ศาลสูง” นั้นเป็นเพราะว่าสถานที่ตั้งศาลอยู่บนฐานศิลาแลงสูงจากพื้นดิน จัดได้ว่าเป็นศาสนสถานที่ก่อขึ้นจากฐานศิลาแลงขนาดใหญ่โต สร้างขึ้นมาตั้งแต่สมัยขอม เนื่องจากในช่วงรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราชลพบุรีเคยเป็นส่วนหนึ่งของอาณาจักรขอมโบราณ นักโบราณคดีสันนิษฐานว่าฐานศิลาแลงคือฐานพระปรางค์ที่ยังสร้างไม่แล้วเสร็จ หรืออาจะสร้างเสร็จแล้วเพียงแต่พังถล่มลงมาแล้วไม่ได้รับการซ่อมแซมนั่นเอง

ตัวศาลมีลัษณะเป็นอาคารชั้นเดียวหลบแดดขนาดสามห้อง ภายในมีการบรรจุทับหลังนารายณ์บรรทมสินธุ์ พร้อมกับเทวรูปสีดำองค์หนึ่ง โดยมีวัตถุประสงค์ให้เป็นศาลประจำเมือง

ส่วน “เจ้าพ่อพระกาฬ” ถือได้ว่าเป็นเทพาอารักษ์ของเมือง ซึ่งมีการค้นพบคัมภีร์โบราณได้จารึกนามว่า “องค์พระกาฬไชยศรี” เทพที่ทำหน้าที่ปกป้องบ้านเมือง นอกจากนั้นยังได้ชื่อว่าทรงเป็นผู้ทรงฤทธานุภาพสามารถให้ทั้งคุณและโทษ ดังนั้น “เจ้าพ่อพระกาฬ” จึงเป็นที่เคารพของชาวเมืองลพบุรีเป็นอย่างยิ่ง รวมทั้งประชาชนทั่วไปที่เดินทางมาบูชาสักการะเพื่อเป็นการสร้างเสริมสิริมงคลให้เกิดขึ้นกับตนเอง

เจ้าพ่อพระกาฬมีลักษณะเป็นเป็นเทวรูปรุ่นเก่าคาดว่าอาจจะเป็นพระวิษณุหรือพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร ศิลปะแบบลพบุรี ดั้งเดิมเจ้าพ่อพระกาฬมีพระวรกายสีดำ ไม่มีพระเศียร และพระกร ตามตำนานเล่ากันว่าเจ้าพ่อพระกาฬได้ทรงไปเข้าฝันบุคลหนึ่ง ทำนองว่าขอพระเศียรและพระกรเท่าที่จะทำได้ ซึ่งต่อมาได้มีผู้มีจิตศรัทธาจัดหาพระเศียรเป็นพระศิลาทรายศิลปะสมัยอยุธยา ส่วนพระกรนั้นสามารถหามาได้เพียงสองข้างจากทั้งหมดสี่ข้าง

ในปัจจุบัน ถึงแม้เจ้าพ่อพระกาฬจะไม่เหลือเค้าโครงเดิมคือสีดำอีกแล้ว ด้วยเหตุเพราะได้ถูกปิดทองจากผู้ศรัทธาที่เข้ามาสักการะปีหนึ่งมีผู้เข้ามานมัสการไม่ต่ำกว่าหนึ่งแสนคน จนแลดูเหลืองอร่ามไปทั้งองค์

ฉะนั้นถ้าใครมีโปรแกรมไปเที่ยวเมืองลพบุรีก็อย่าลืมที่จะเข้าไปนมัสการเจ้าพ่อพระกาฬพร้อมกับหิ้วผลไม้ติดไม้ติดมือไปให้เหล่าบรรดาลิงที่อยู่รอบๆศาลกันด้วย รับรองได้เลยว่าคุณจะพบตั้งแต่รุ่นปู่ลิงจนถึงรุ่นหลานเลยล่ะคะ